Toegankelijkheid

Een slidedeck maak je achteraf niet toegankelijk

PowerPoint en alles wat erop lijkt geeft je een tekening: vormen op coördinaten, waarin een kop tekst is die toevallig groter staat. Geen zorgvuldigheid achteraf maakt daar iets van dat een screenreader fatsoenlijk voorleest, en het is dezelfde reden dat een deck lastig huisstijlvast te houden is en lastig voorspelbaar te genereren. Slides hebben nodig wat een webpagina heeft: een vaste structuur, met velden die weten wat ze zijn. Terug naar de tekentafel dus - of eigenlijk: eraf.

Wat er uit de structuur volgt

Dit wordt gegenereerd uit de gedeclareerde veldvocabulaire, niet per slidetype geschreven. Daardoor is elk type gedekt, ook een type dat je eigen organisatie heeft toegevoegd, en kan de uitvoer niet weglopen van de definities.

Een tekstveld met een kop-rol
Een echte kop, in een hiërarchie: één h1 voor het deck, één h2 per slide.
Een reeks waarin de volgorde betekenis draagt
Een geordende lijst. Een tijdlijn of een proces declareert `ordered: true`, wordt dus een <ol>, en niets verderop mag de items herschikken.
Een verzameling waarin de volgorde toevallig is
Een ongeordende lijst. Kaarten en kolommen zijn een set, en de projectie zegt dat.
Een tabelveld
Een tabel met een echte kopregel: <thead> en <th scope="col">, geen vette tekst.
Een beeld dat als inhoudelijk is opgegeven
Een figure met zijn alt-tekst, en een caption als die er is.
Een beeld dat als decoratief is opgegeven
Lege alt en aria-hidden, zodat hulpsoftware het overslaat in plaats van ernaar te gokken.
Een veld dat alleen de vormgeving regelt
Niets. Kleuren, maten en layoutkeuzes zijn geen inhoud en blijven uit de documentweergave.
De toegankelijkheidsvelden per slide
Een toegankelijkheidstitel en -samenvatting, aangekondigd zodra de slide actief wordt, voor de gevallen die de velden niet kunnen afleiden.

De leesweergave

Elk gepubliceerd deck is ook een document

Een gepubliceerd deck staat op zijn eigen adres, en hetzelfde deck heeft één pad verder een leesweergave, gelinkt vanuit het deck zelf. Dezelfde inhoud, geprojecteerd als document: één koppenhiërarchie, een inhoudsopgave, landmarks, figures met hun alt-tekst.

Het is een aparte weergave en geen modus, en dat scheelt meer dan het klinkt: de presentatie blijft een presentatie, en de toegankelijke versie is geen uitgeklede kopie die iemand moet onthouden bij te werken. Het zijn twee projecties van hetzelfde record.

  • Leesbaar met JavaScript uit, en met de eigen opmaak van de pagina uit
  • Eén kolom, relatieve eenheden, geen vast canvas: het herschikt op een telefoon in plaats van te krimpen
  • Op het open web zonder inlog, dus iedereen aan wie je de link stuurt kan er iets mee
  • Gegenereerd uit de velddefinities, dus een nieuw slidetype staat erin zonder extra werk

En op een telefoon

Een canvas heeft op een klein scherm één eerlijke optie, en dat is krimpen tot het onleesbaar is. Een document herschikt. Dat is hetzelfde mechanisme als bij de screenreader, dat via een andere deur binnenkomt, en het is de versie die het grootste deel van je publiek daadwerkelijk gebruikt.

Wat dit niet oplost

Het formaat haalt de obstakels weg. Het maakt je inhoud niet goed, en een pagina over toegankelijkheid die anders doet voorkomen wordt gelezen door precies de mensen die het gaan nakijken.

  • Iemand moet die alt-tekst nog steeds schrijven

    Het veld bestaat, het vraagt of het beeld inhoudelijk of decoratief is, en AI kan een beschrijving opzetten. Of die beschrijving iets waard is, blijft elke keer een menselijk oordeel.

  • De theme-editor meet contrast, hij dwingt het niet af

    Kies je een achtergrond, dan komt daar automatisch lichte of donkere tekst bij; die keuze gaat nu naar de kleur die het hoogst meet, niet naar de kleur die het lichtst oogt, en de editor toont de verhouding en het WCAG-oordeel naast de kiezers die hem opleveren. Hij rapporteert, hij blokkeert niet: een variant met laag contrast kan een bewuste merkkeuze zijn, en een instellingenpaneel is niet de plek om die te overrulen. Het gaat om de hoofdkleuren en de achtergrondvarianten, dus je eigen merkpalet, en het oordeel over wat leesbaar genoeg is, blijven van jou.

  • Video en audio hebben ondertiteling nodig

    Een slide kan een video bevatten. Aan een getypeerd veld ontstaat geen transcript, en wij maken je ondertiteling niet.

  • Wij beweren niets over de conformiteit van jouw deck

    Deckyard is geen certificaat. Moet je organisatie een toegankelijkheidsverklaring publiceren, dan is de leesweergave het oppervlak om tegen te testen, en helpen we liever met dat testen dan dat we namens jou iets beweren.

Beter zelf nakijken dan ons op ons woord geloven

De sandbox is de Deckyard-editor in je browser, zonder installatie en zonder account: bouw een tijdlijn en kijk wat de velden van je vragen. Publiceren staat daar uit, dus voor de leesweergave heb je een eigen instance nodig: publiceer een deck, volg de link naar de leesweergave, en zet daarna JavaScript uit om het opnieuw te lezen.